Zbliżająca się zima zmusza nas do wymiany opon na zimowe, często śnieg i oblodzona nawierzchnia nas zaskakuje i z reguły wybieramy się po zakup potrzebnych opon dużo za późno. Często słyszymy, że wymiana opon nie jest tak naprawdę konieczna, jednak myśląc o bezpieczeństwie naszym, naszych bliskich i innych użytkownikach dróg, nie warto zatrzymywać się przy takich stwierdzeniach. Lekceważenie pewnych wymogów takich jak właśnie wymiana opon oraz brak odpowiednich umiejętności zapewniających bezpieczną jazdę często kończy się źle lub nawet tragicznie. Kupując opony zimowe bierzemy pod uwagę między innymi typ samochodu, klasę, jaką posiada oraz warunki, w jakich będziemy się poruszać. Opony zimowe ze specjalną rzeźbą i bieżnikiem zagwarantuje nam doskonałą przyczepność na śniegu i lodzie na różnych trasach, płynną i bezpieczną jazdę. Dobre opony to również wysoka zdolność hamowania. Na rynku mamy dostęp do różnego rodzaju opon. Kierując się wyborem przy zakupie często sugerujemy się zasobem naszej kieszeni oraz upodobaniem. Zima trwa zwykle kilka dobrych miesięcy, więc warto dłużej zastanowić się ile wydać pieniędzy i jakie opony będą najbardziej odpowiednie do naszego samochodu.
Mogłoby się wydawać, że konstruowanie opon nie wiele ma wspólnego z geografią. Nic bardziej mylnego. Oczywiste jest, że budowa opony ściśle dostosowana jest do warunków, w jakich ma być stosowana. Istnieją opony uniwersalne, jednak nie spełniają się one wyjątkowo dobrze w żadnych warunkach a jedynie w minimalnym stopniu nadają się do użytku. Przykładowo, problemem europejskich konstruktorów jest charakterystyczna dla naszego klimatu zmienność pogody. Aby sprostać wymaganiom klienta musieliby oni opatentować oponę, która przy dobrym odprowadzaniu wilgoci charakteryzowałaby się wysoką przyczepnością i jak najmniejszym współczynnikiem ścieralności. Rozsądni ludzie wiedzą, że póki co nie jest to możliwe. Inny przykład to wyzwanie, jakie mają przed sobą konstruktorzy skandynawscy. Jak powszechnie wiadomo w Skandynawii okresowo wprowadzane jest pozwolenie na korzystanie z opon kolcowanych, to znaczy takich, które w bieżnik wbudowane mają elementy twarde. Kłopot polega na skonstruowaniu opony kolcowej, która będzie sprawdzać się również w warunkach, kiedy nawierzchnia nie jest oblodzona. Jedna z islandzkich firm wyprodukowała oponę, której kolce stworzone są z twardego granulatu, który ujawnia się podczas zużywania bieżnika. Zaletą jest, że owy granulat nie niszczy nawierzchni nawet, gdy nie jest ona pokryta lodem.
Do dzisiejszego dnia można usłyszeć, w jaki niebezpieczny sposób pozbywamy się starych opon. Niebezpieczny szczególnie dla środowiska. Zdarza się to jeszcze w małych wioskach oddalonych od większych miejscowości, gdzie mieszkańcy przy różnych okolicznościach palą je na stosie. Jest to wysoce karalne, ale do niektórych obywateli naszego kraju to jeszcze nie dociera. Są to osoby przeważnie niewykształcone i nieświadome tego jak negatywne mogą to być skutki dla naszego środowiska. Robią to często tłumacząc się, że nie mają potrzebnych środków na wywóz opon w odpowiednie miejsce, lub po prostu szkoda im czasu, bo szybciej i łatwiej jest je spalić. Można przy okazji dodać, że osoby takie palą w piecach centralnego ogrzewania wszystko, co im wpadnie w ręce bez większych wyrzutów sumienia. Niektórzy właściciele prywatnych domów niegdyś wykorzystywali takie zużyte opony we własnych ogródkach robiąc na przykład huśtawkę dla dzieci mocując oponę na linie lub obkładając piaskownicę. Inne gospodynie robiły sobie kolorowe rabatki, malując opony na różny sposób i ustawiając je wokół domu. Przeznaczenie starych opon w taki sposób zdarza się już bardzo rzadko, gdyż na rynku mamy wiele dostępnych materiałów do wykorzystania w podobny sposób. Można jednak zauważyć je na różnego rodzaju torach wyścigowych na przykład w miejscu gdzie udostępniane są gokarty. Opony takie służą do zapewnienia bezpieczeństwa podczas poruszania się pojazdami. Stare opony wykorzystywane były i są na wszelkie sposoby. Jeżeli robimy to z głową nie zagrażając przy tym przede wszystkim środowisku to możemy mieć spokojne sumienie.
Współcześnie nie ma ludzi, którzy pamiętają czasy, gdy nie istniały opony. Są jedynie tacy, którzy żyli w czasach, gdy opony istniały jednak nie były jeszcze wszędzie rozpowszechnione. Trudno jest sobie dzisiaj wyobrazić, że pierwsze pojazdy miały drewniane koła. Ponieważ drewno szybko ulega zniszczeniu podczas eksploatacji, koła te były opasane metalowym okuciem. Mogłoby się wydawać, że taki opis dotyczy tylko starożytności. Tak naprawdę takie koła stosowane były do czasu wynalezienia i wprowadzenia na powszechny rynek opon. Po wynalezieniu opona musiała przejść wiele modernizacji zanim trafiła w ręce użytkowników. W samochodach osobowych opony rozpoczęto stosować w tysiąc dziewięćset piątym roku. Początkowo była ona dość nietrwała. Wiązało się to z faktem, że nie można było stosować jej do pojazdów o dużej masie. W samochodach ciężarowych opony zaczęto wykorzystywać dopiero dwadzieścia pięć lat później niż w samochodach osobowych. Teraz na początku dwudziestego pierwszego wieku opona konstrukcyjnie bardzo przypomina tę z początku wieku dwudziestego. Konstruktorzy raczej skupiają się na ulepszaniu detali niż na kategorycznym zmienianiu konstrukcji opon.
Na koszty eksploatacji samochodu wpływa wiele czynników. Nieznacznym, ale niewątpliwie istniejącym czynnikiem są opony. Dokładniej mówiąc chodzi o poziom i szybkość ich zużywania. Trwałość opony jest przewidywana już w procesie jej konstrukcji. Należy jednak pamiętać, że w dużej mierze to my, użytkownicy wpływamy na jej zużycie. Warunki eksploatacji opony niewątpliwie wpływają na jej przebieg w okresie użytkowania. Jest oczywiste, że jeżeli opona używana była ciągle w złych warunkach to będzie ona mniej wydajna niż przewidział to producent. Na oponę działają różne siły. Dwie główne to ta, która wynika z masy pojazdu oraz siła, która wynika z ciśnienia panującego w oponie. Ilość znaczących sił działających na oponę zwiększa się wraz ze zwiększaniem się prędkości pojazdu. Dochodzą wtedy takie siły jak siła przyspieszenia oraz siła hamowania. Siły związane są także ze stanem drogi, po której pojazd się porusza oraz rozłożenia ładunku, który umieszczamy w samochodzie. Nie trzeba jednak obawiać się, że wzrost ilości sił zniszczy oponę. Już podczas projektowania wszystkie te aspekty zostały przewidziane. Konstruktorzy projektując oponę przewidują siły nawet cztery czy pięć razy większe od tych, które spotyka opona na co dzień.
Wymiana opon to czynność, jaką podejmuje większość kierowców. Często nie zdają sobie do końca sprawy, że prawo obowiązujące w Polsce ma kontrolę nad tą czynnością. Przepisy prawne dotyczą kilku aspektów działania podczas wymiany opon. Przykładowo, jeżeli na osi przedniej zamontujemy opony o budowie radialnej to na osi tylnej nie możemy zamontować opon dowolnych. Nie można w takim przypadku na osi tylnej zastosować opon o budowie diagonalnej. Również opony o budowie diagonalnej z opasaniem nie mogą zostać zamontowane na osi tylnej, kiedy na przedniej znajdują się opony radialne. Oczywiście taki zakaz jest uzasadniony. Te typy opon różnią się od siebie. Mają różne odporności na znoszenie boczne. Kiedy przy użyciu opon radialnych na osi przedniej, na osi tylnej zastosuje się wcześniej wymienione typy opon pojazd staje się nadsterowny, co jest zjawiskiem bardzo niebezpiecznym. Trzeba pamiętać także, że nie można stosować na tej samej osi kół z oponami o różnej konstrukcji. Koła umieszczone na tej samej osi muszą także charakteryzować się taką samą rzeźbą bieżnika. Takie ograniczenia wprowadzone zostały, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji. Gdyby koła umieszczone na tej samej osi różniły się od siebie mogłoby dojść do ściągania bocznego samochodu w czasie hamowania.
Wiedza większości kierowców na temat opon kończy się na świadomości, że trzeba je wymieniać odpowiednio do warunków atmosferycznych. Jeżeli ktoś nie ma styczności z samochodami ciężarowymi nie zdaje sobie sprawy, jak wiele rodzajów opon do tego typu pojazdów oferuje współczesny rynek. Niejednemu wydaje się, że samochód ciężarowy wyposażony jest tylko w jeden rodzaj opon. Nic bardziej mylnego. Istnieją specjalne opony przeznaczone do konkretnego celu na oś napędową i na oś kierowaną. Osobny rodzaj opon używany jest dla przyczep oraz naczep. Jeszcze inne opony stosuje się w autobusach. Producenci oferują także opony uniwersalne, jednak korzystanie z nich nie wpływa zbyt dobrze na komfort jazdy. Dobrą przyczepność zarówno na suchej jak i na mokrej powierzchni zapewnia pojazdowi specjalna konstrukcja opony na oś napędową. Opony takie mają szerokie oraz głębokie rowki. Wyróżnia je także klockowy układ rzeźby bieżnika. Stanowczo różnią się od nich budową opony na oś kierowaną. Bieżnik takich opon zbudowany jest z kilku żeber. Żebra te rozdzielone są rowkami. Wszystko wzmocnione jest szerokimi barkami. Dzięki takiej budowie opony pojazd charakteryzuje się dobrą kierowalnością. Opony do przyczep oraz do naczep są dość podobne w budowie do opon na oś kierowaną, jednak zwykle są szersze.
Budowa opon różni się od ich przeznaczenia. Oczywistym faktem jest, że opony przeznaczone do używania w samochodach osobowych będą różniły się od tych stosowanych w samochodach ciężarowych czy też w autobusach. Już samych opon, które nadają się do użytku w samochodach osobowych jest wiele rodzajów. Między innymi wyróżnia się opony terenowe, opony uniwersalne, opony drogowe czy też opony zimowe. Duże klocki, które dość mocno wystają w bieżniku oraz szerokie rowki to cechy charakterystyczne opony terenowej. Taka opona dobrze sprawdza się do jazdy w trudnych warunkach. Nie trzeba także obawiać się o przebicie czy przecięcie takiej opony, ponieważ jest to dosyć trudna sprawa do wykonania. Opony uniwersalne spotyka się także pod nazwą opon wielosezonowych. Jak sama nazwa wskazuje nie mają one wyszczególnionego typu warunków, w jakich się sprawdzają. Są to opony, które przeciętnie sprawdzają się w rozmaitych warunkach. Opony drogowe przez niektórych nazywane są oponami letnimi. Charakteryzują się dobrą przyczepnością na nawierzchniach suchych i twardych. Nie sprawiają one także szczególnych problemów, kiedy nawierzchnia okazuje się być mokra. Przeciwieństwem do opon drogowych są opony zimowe, które jak sama nazwa wskazuje nadają się do użytkowania w zimowych warunkach atmosferycznych.
Konstruktorzy opracowują rozmaite rodzaje opon. Aby odnaleźć ideał zmieniają oni nie tylko składniki, z jakich opona jest wytwarzana, ale także proporcje jej budowy. Opony niskoprofilowe to takie, w których stosunek wysokości opony do szerokości jest mniejszy niż 82%. Jak wszystkie opony mają one swoje wady i zalety. Niewątpliwą zaletą jest pozytywny wpływ tych opon na kierowalność samochodu. Dzięki ich budowie zapewniona jest samochodowi większa sztywność boczna opony, co łączy się z odpornością na znoszenie pojazdu. Dla niektórych amatorów szybkiej jazdy samochodem ważne jest dążenie do osiągania coraz większych prędkości. Nie zawsze wychodzi im to na zdrowie, jednak są świadomi zagrożeń, jakie niesie za sobą szybka i nieostrożna jazda. Opony niskoprofilowane pomagają podnieść maksymalne prędkości osiągane przez dany pojazd. Tyle o zaletach tego produktu. Oczywiście opony niskoprofilowane posiadają także wady. Krótko mówiąc tego rodzaju opony robią dużo hałasu. Ponad to, w samochodzie wyposażonym w takie opony wyczuwa się wysoki poziom drgań. Opony niskoprofilowane mają bardzo niski poziom właściwości tłumiących. Dzieje się tak, ponieważ wymagają one stosowania wysokich ciśnień.
Projektowanie i tworzenie opony to bardzo skomplikowany proces. Dzieje się tak, ponieważ często chcąc ulepszyć jeden parametr pogarsza się inny. Przykładowo chcąc zwiększyć przyczepność dodaje się do mieszanki bieżnika miękkich składników. Takie działanie niestety wpływa niekorzystnie na trwałość opony. Im opona jest bardziej miękka tym szybciej się ściera. Trudności w wytworzeniu dobrej opony wiążą się również z ilością elementów, z jakich jest wykonana. Projektując oponę trzeba zwracać uwagę na odpowiednie dobranie parametrów nie tylko bieżnika, ale także innych elementów. Pod bieżnikiem znajduje się opasanie. Są to przeważnie warstwy materiałów, które zapobiegają odkształceniom opony. Osnowa to szkielet, konstrukcja, na której zbudowana jest opona. Niepozornym elementem opony jest stopka, dzięki której można zamontować oponę na obręczy. Stopka zbudowana jest z drutówki i wypełniacza. Wspomniany wcześniej bieżnik to element zewnętrzny opony. Jest to część, która ma bezpośredni kontakt z nawierzchnią. Przykładowym zadaniem bieżnika jest zapewnienie oponie dobrej przyczepności. Ważne jest także, by bieżnik zbyt szybko nie ulegał zniszczeniu to znaczy żeby zbyt szybko nie ulegał ścieraniu. Budowa bieżnika jest również dostosowana do tego, by opona zbytnio nie hałasowała.